Əhməd bəy Cəfərqulu bəy oğlu Cavanşir 1828-ci il mart ayının 2-də Ağdamın Kəbirli mahalının Kəhrizli kəndində anadan olub. 15 yaşına qədər molla yanında oxuyub.
1843-cü ildə Mehdiqulu xan Cavanşirin xahişi ilə çar I Nikolay Əhməd bəyi Peterburqa çağırıb və onu dövlət hesabına Pavlov kadet korpusuna qəbul edib.
O vaxtlar Pavlov məktəbinə yalnız zadəgan uşaqlarını qəbul edirdilər. Bu zaman izdihamlı Sankt-Peterburq mühitinə düşən Əhməd bəy rus dilini öyrənməyə ciddi səy göstərib və məktublarından göründüyü kimi, bu dili mükəmməl surətdə öyrənə bilib.
Əhməd bəy 1848-ci ildə Pavlov korpusunu bitirib, Qusar alayına təyin olunub və 1854-cü ilə qədər hərbi xidmətdə qalıb.
1853-cü ildə Krım müharibəsi başlananda Qafqaz cəbhəsində rus əsgərləri ilə çiyin-çiyinə 2000 nəfərə qədər azərbaycanlı döyüşüb. Əhməd bəyin olduğu Qusar alayı Sevastopol altında vuruşub. Döyüş meydanında göstərdiyi igidliyə və qoçaqlığa görə Əhməd bəy ordenlə təltif edilib və ona ştabs-rotmistr rütbəsi verilib.
Amma Əhməd bəyə orduda uzun müddət xidmət etmək nəsib olmur. O, hələ 1850-ci ildə Əli bəy Sultanovla iştirak etdiyi dueldə qolundan yaralandığı üçün 1854-cü ildə tamamilə hərbi qulluqdan getməyə məcbur olur. 1854-cü ildə Əhməd bəy öz doğma kəndi Kəhrizliyə gələrək burada təssərrüfat işləri ilə məşğul olmağa başlayır. Rus ordusundan istefaya çıxıb və Sankt-Peterburqda təhsil almış zabit köhnə kənddə yeni qaydalar yaratmaq istəyir. Buna görə də, o, xalq arasında “Urus Əhməd bəy” ləqəbini alır.
XIX əsrin 60-cı illərinin sonunda Əhməd bəy Vərəndə sahəsinin murovu vəzifəsinə təyin edilir. Bu zaman o, həm də taxıl yerlərini sulamaq üçün Arazdan su kanalı çəkdirmək istəyir. Uzun əziyyətdən sonra 8 verst uzunluğunda bir arx qazdırır və onu Mil düzündəki qədim Gavur arxı ilə birləşdirir. Bu su arxı kəndlərin su qıtlığını demək olar ki, aradan qaldırır.
Əhməd bəy ömrünün son günlərini Kəhrizli kəndində keçirərək tarix və ədəbiyyata aid kitabları mütaliə edir, müxtəlif əsərlər yazır və tərcümə ilə məşğul olur. Onun “Asari-Əhməd bəy Cavanşir” adlı şeirlər, “Türk zərb-məsəllər məcmuəsi” adlı folklor örnəkləri, tarix kitabları çap olunur.
Əhməd bəy Cavanşirin 1884-cü ildə Tiflisdə rus dilində qələmə aldığı “1747-1805-ci illərdə Qarabağ xanlığının siyasi vəziyyətinə dair” əsəri digər salnamələr içərisində özünəməxsus yer tutur.
Əhməd bəy 1903-cü il yanvar ayının 9-da vəfat edib və öz vəsiyyətinə görə Kəhrizli kəndində dəfn edilib.
1843-cü ildə Mehdiqulu xan Cavanşirin xahişi ilə çar I Nikolay Əhməd bəyi Peterburqa çağırıb və onu dövlət hesabına Pavlov kadet korpusuna qəbul edib.
O vaxtlar Pavlov məktəbinə yalnız zadəgan uşaqlarını qəbul edirdilər. Bu zaman izdihamlı Sankt-Peterburq mühitinə düşən Əhməd bəy rus dilini öyrənməyə ciddi səy göstərib və məktublarından göründüyü kimi, bu dili mükəmməl surətdə öyrənə bilib.
Əhməd bəy 1848-ci ildə Pavlov korpusunu bitirib, Qusar alayına təyin olunub və 1854-cü ilə qədər hərbi xidmətdə qalıb.
1853-cü ildə Krım müharibəsi başlananda Qafqaz cəbhəsində rus əsgərləri ilə çiyin-çiyinə 2000 nəfərə qədər azərbaycanlı döyüşüb. Əhməd bəyin olduğu Qusar alayı Sevastopol altında vuruşub. Döyüş meydanında göstərdiyi igidliyə və qoçaqlığa görə Əhməd bəy ordenlə təltif edilib və ona ştabs-rotmistr rütbəsi verilib.
Amma Əhməd bəyə orduda uzun müddət xidmət etmək nəsib olmur. O, hələ 1850-ci ildə Əli bəy Sultanovla iştirak etdiyi dueldə qolundan yaralandığı üçün 1854-cü ildə tamamilə hərbi qulluqdan getməyə məcbur olur. 1854-cü ildə Əhməd bəy öz doğma kəndi Kəhrizliyə gələrək burada təssərrüfat işləri ilə məşğul olmağa başlayır. Rus ordusundan istefaya çıxıb və Sankt-Peterburqda təhsil almış zabit köhnə kənddə yeni qaydalar yaratmaq istəyir. Buna görə də, o, xalq arasında “Urus Əhməd bəy” ləqəbini alır.
XIX əsrin 60-cı illərinin sonunda Əhməd bəy Vərəndə sahəsinin murovu vəzifəsinə təyin edilir. Bu zaman o, həm də taxıl yerlərini sulamaq üçün Arazdan su kanalı çəkdirmək istəyir. Uzun əziyyətdən sonra 8 verst uzunluğunda bir arx qazdırır və onu Mil düzündəki qədim Gavur arxı ilə birləşdirir. Bu su arxı kəndlərin su qıtlığını demək olar ki, aradan qaldırır.
Əhməd bəy ömrünün son günlərini Kəhrizli kəndində keçirərək tarix və ədəbiyyata aid kitabları mütaliə edir, müxtəlif əsərlər yazır və tərcümə ilə məşğul olur. Onun “Asari-Əhməd bəy Cavanşir” adlı şeirlər, “Türk zərb-məsəllər məcmuəsi” adlı folklor örnəkləri, tarix kitabları çap olunur.
Əhməd bəy Cavanşirin 1884-cü ildə Tiflisdə rus dilində qələmə aldığı “1747-1805-ci illərdə Qarabağ xanlığının siyasi vəziyyətinə dair” əsəri digər salnamələr içərisində özünəməxsus yer tutur.
Əhməd bəy 1903-cü il yanvar ayının 9-da vəfat edib və öz vəsiyyətinə görə Kəhrizli kəndində dəfn edilib.
