Son dövrlərdə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı abadlıq və yenidənqurma işləri həyata keçirilir. Bu fəaliyyətlər "Böyük Qayıdış" Dövlət Proqramı çərçivəsində, həmçinin dövlət başçısının sərəncamları əsasında icra olunur.
Nəqliyyat və İnfrastruktur Layihələri
Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin məlumatına görə, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə 44 avtomobil yolu layihəsinin tikintisi həyata keçirilir. Bu yollar üzərində ümumi uzunluğu 70,8 km olan 45 tunel, 9 581,6 metr uzunluğunda 447 körpü və 3 871 metr uzunluğunda 16 viaduk inşa edilir. İndiyədək 59,6 km uzunluğunda 28 tunelin, 8 339,1 metr uzunluğunda 392 körpünün və 1 695 metr uzunluğunda 9 viadukun tikintisi başa çatdırılıb .Dəmir yolu infrastrukturu da bərpa olunur. Horadiz-Ağbənd dəmir yolu xəttinin layihələndirmə işləri tamamlanıb və tikinti işləri davam etdirilir. Bərdə-Ağdam dəmir yolu xəttinin çəkilişi başa çatıb, Ağdam avtovağzal və dəmiryolu vağzalı kompleksinin tikintisi isə davam edir .Hava nəqliyyatı sahəsində də əhəmiyyətli addımlar atılıb. Füzuli və Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanları istifadəyə verilib, Laçın Beynəlxalq Hava Limanının isə bu il istifadəyə verilməsi planlaşdırılır.
Prezident İlham Əliyevin tapşırığına əsasən, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur yaşıl enerji zonalarına çevrilir.Son 4 ildə 270 MVt gücündə 32 su elektrik stansiyası istismara verilib, 2025-ci ildə isə əlavə 11 su elektrik stansiyasının açılışı planlaşdırılır. Gələcəkdə əlavə 200 MVt-lıq su elektrik stansiyalarının tikintisi nəzərdə tutulur.
Nəqliyyat və İnfrastruktur Layihələri
Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin məlumatına görə, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə 44 avtomobil yolu layihəsinin tikintisi həyata keçirilir. Bu yollar üzərində ümumi uzunluğu 70,8 km olan 45 tunel, 9 581,6 metr uzunluğunda 447 körpü və 3 871 metr uzunluğunda 16 viaduk inşa edilir. İndiyədək 59,6 km uzunluğunda 28 tunelin, 8 339,1 metr uzunluğunda 392 körpünün və 1 695 metr uzunluğunda 9 viadukun tikintisi başa çatdırılıb .Dəmir yolu infrastrukturu da bərpa olunur. Horadiz-Ağbənd dəmir yolu xəttinin layihələndirmə işləri tamamlanıb və tikinti işləri davam etdirilir. Bərdə-Ağdam dəmir yolu xəttinin çəkilişi başa çatıb, Ağdam avtovağzal və dəmiryolu vağzalı kompleksinin tikintisi isə davam edir .Hava nəqliyyatı sahəsində də əhəmiyyətli addımlar atılıb. Füzuli və Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanları istifadəyə verilib, Laçın Beynəlxalq Hava Limanının isə bu il istifadəyə verilməsi planlaşdırılır.
Prezident İlham Əliyevin tapşırığına əsasən, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur yaşıl enerji zonalarına çevrilir.Son 4 ildə 270 MVt gücündə 32 su elektrik stansiyası istismara verilib, 2025-ci ildə isə əlavə 11 su elektrik stansiyasının açılışı planlaşdırılır. Gələcəkdə əlavə 200 MVt-lıq su elektrik stansiyalarının tikintisi nəzərdə tutulur.
Sosial və Mədəni İnfrastruktur
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə sosial infrastrukturun bərpası davam edir.Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbə tam orta məktəbində bərpa işləri yekunlaşıb, Talış kənd tam orta məktəbi və uşaq bağçası isə istifadəyə verilib. Ağdam və Füzuli şəhərlərində uşaq bağçaları üzrə layihələndirmə işləri aparılır.Mədəni irsin bərpası sahəsində də mühüm işlər görülür. Şuşada Azərbaycan Milli Xalça Muzeyinin filialı, Bülbülün ev-muzeyi və Üzeyir Hacıbəyovun ev-muzeyi yenidən qurulub və fəaliyyətə başlayıb. Ağdam şəhərində isə İmarət Kompleksinin bərpası tamamlanıb və açılış mərasimi keçirilib .
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə sosial infrastrukturun bərpası davam edir.Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbə tam orta məktəbində bərpa işləri yekunlaşıb, Talış kənd tam orta məktəbi və uşaq bağçası isə istifadəyə verilib. Ağdam və Füzuli şəhərlərində uşaq bağçaları üzrə layihələndirmə işləri aparılır.Mədəni irsin bərpası sahəsində də mühüm işlər görülür. Şuşada Azərbaycan Milli Xalça Muzeyinin filialı, Bülbülün ev-muzeyi və Üzeyir Hacıbəyovun ev-muzeyi yenidən qurulub və fəaliyyətə başlayıb. Ağdam şəhərində isə İmarət Kompleksinin bərpası tamamlanıb və açılış mərasimi keçirilib .
Ağıllı Kənd və Sənaye Parkları
Zəngilan rayonunun Ağalı kəndində "Ağıllı kənd" layihəsi çərçivəsində 200 fərdi ev, məktəb, uşaq bağçası və digər sosial obyektlər inşa edilir. Bu kənddə müasir texnologiyalar tətbiq olunur və enerji tələbatı alternativ enerji mənbələrindən təmin edilir.
Ağdam Sənaye Parkında isə topoqrafik planlama və mühəndis-geoloji tədqiqat işləri aparılıb. Parkın ərazisində dağılmış tikililərin ölçüləri müəyyən edilib və tullantıların həcmi dəqiqləşdirilib .
"Moody’s" beynəlxalq reytinq agentliyinin məlumatına görə, Qarabağda aparılan yenidənqurma işləri Azərbaycanın iqtisadi artımını dəstəkləyəcək. 2024-cü ildə real ÜDM artımının 2,1%-ə qədər sürətlənəcəyi gözlənilir.
Bu genişmiqyaslı abadlıq və yenidənqurma işləri Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun sosial-iqtisadi inkişafını təmin etməklə yanaşı, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışını da sürətləndirir.
Zəngilan rayonunun Ağalı kəndində "Ağıllı kənd" layihəsi çərçivəsində 200 fərdi ev, məktəb, uşaq bağçası və digər sosial obyektlər inşa edilir. Bu kənddə müasir texnologiyalar tətbiq olunur və enerji tələbatı alternativ enerji mənbələrindən təmin edilir.
Ağdam Sənaye Parkında isə topoqrafik planlama və mühəndis-geoloji tədqiqat işləri aparılıb. Parkın ərazisində dağılmış tikililərin ölçüləri müəyyən edilib və tullantıların həcmi dəqiqləşdirilib .
"Moody’s" beynəlxalq reytinq agentliyinin məlumatına görə, Qarabağda aparılan yenidənqurma işləri Azərbaycanın iqtisadi artımını dəstəkləyəcək. 2024-cü ildə real ÜDM artımının 2,1%-ə qədər sürətlənəcəyi gözlənilir.
Bu genişmiqyaslı abadlıq və yenidənqurma işləri Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun sosial-iqtisadi inkişafını təmin etməklə yanaşı, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışını da sürətləndirir.
Fərid Əmiraslanov
"AYMEDİACOMPANY.AZ" Mədəniyyət işləri üzrə direktor müavini
"AYMEDİACOMPANY.AZ" Mədəniyyət işləri üzrə direktor müavini
