Cəmiyyət yalnız qanunlarla yaşamır.
Müasir dövrdə tez-tez vurğulanır ki, hər kəsin şəxsi seçimi özünə aiddir və heç kimə cinsi yönümünə görə təzyiq göstərmək, təhqir etmək və ya qanun qarşısında ittiham irəli sürmək olmaz. Bu prinsip hüquqi baxımdan doğrudur və mübahisə mövzusu deyil. Lakin sual bundan ibarətdir: cəmiyyət yalnız qanunlardanmı ibarətdir?
Xalqları xalq edən təkcə hüquqi çərçivələr deyil. Dini inanclar, milli kimlik, ailə modeli, əxlaqi normalar və mental dəyərlər əsrlər boyu formalaşaraq cəmiyyətin dayağına çevrilib. Bu dəyərlər bir millətin sosial tarazlığını qoruyan əsas sütunlardır.
Son illər isə cəmiyyətimizdə ciddi suallar doğuran bir tendensiya müşahidə olunur: qeyri-ənənəvi cinsi münasibətlərin təkcə fərdi seçim kimi deyil, ictimai həyatın mərkəzinə çəkilərək təşviq olunması. Məsələ kiminsə şəxsi həyatına qarışmaq deyil. Məsələ odur ki, bu mövzu niyə bu qədər ideallaşdırılır, niyə bu qədər gündəmdə saxlanılır və niyə ailə institutunun alternativi kimi təqdim olunur?
Cəmiyyətin sosial əsasını təşkil edən ailə modeli tarix boyu qadın və kişi birliyinə söykənib. Bu birlik yalnız emosional münasibət deyil, həm də nəsil davamlılığının, uşağın sağlam psixoloji mühitdə böyüməsinin təminatıdır. Bu reallığı görməzdən gəlib, hər cür fərqli modeli “normallaşdırmaq” cəmiyyət üçün suallar doğurur.
Əgər söz azadlığı, insan haqları və sosial ədalət bu qədər önəmlidirsə, bəs niyə xalqın dini və milli dəyərlərini müdafiə edən insanlar çox zaman tək buraxılır? Niyə ailə institutunun qorunması təşəbbüsləri “geridəqalmışlıq” kimi təqdim olunur? Niyə uşaqların gələcəyi ilə bağlı narahatlıq ifadə edən valideynlər dərhal qınanır?
Uşaqlar cəmiyyətin ən həssas təbəqəsidir. Onların psixoloji formalaşma dövründə qarşılaşdıqları mesajlar son dərəcə önəmlidir. Cinsi kimlik və münasibətlər kimi mürəkkəb mövzuların erkən yaşlarda, tənqidi filtr olmadan təqdim edilməsi valideynlərdə haqlı narahatlıq yaradır. Bu narahatlığı nifrət kimi qələmə vermək ədalətli deyil.
Burada söhbət kiminsə varlığını inkar etməkdən getmir. Söhbət cəmiyyətin özünü qoruma refleksindən, ailə modelinin, mədəni davamlılığın və sosial tarazlığın müdafiəsindən gedir. Hər fərdi seçim ictimai ideal kimi təqdim olunmamalıdır.
Nəticə olaraq, sağlam cəmiyyət balans üzərində qurulur: fərdi hüquqlara hörmətlə yanaşmaqla yanaşı, milli-mənəvi dəyərləri də qorumaq mümkündür. Birini müdafiə edərkən digərini susdurmaq nə demokratikdir, nə də ədalətli. Cəmiyyətin gələcəyi naminə bu mövzular emosional yox, məsuliyyətli və açıq şəkildə müzakirə olunmalıdır.
Fərid Əmiraslanov
"AYMEDİACOMPANY.AZ" mədəniyyət işləri üzrə direktor müavini
