2023 cü ilin 7 oktyabrı Həmasın İsrailin cənubunda yerləşən şəhərlərə hücumu ilə başlayan
münaqişə bir müddət öncə İsrail Həmas anlaşması ilə atəşkəslə yekunlaşsa da, yenidən
İsrail Qəzzaya hərbi müdaxilə etməyə başlayıb. İsrail tərəfi bunu Həması təmamilə məhv
etmək, anklavda bu təşkilatın bütün fəaliyyətini sona yetirmək üçün etdiyini bildirir.
İsrail Baş Naziri Benyamin Netanyahunun son xalqa müraciətləri də atəşkəsin sadəcə
müvəqqəti olduğunu, anklavda bu qurumun fəaliyyətinin Tel Əviv üçün yeni müharibə zəmini
yaratdığını, gələcəkdə yenidən Qəzzada güclənib İsrailə hücum edəcəyi mümkünlüyünü
ortaya çıxarır.
İsrailin son 2 ildə Yaxın Şərq, xüsusilə, Fələstin, Livan və Suriya ərazisinə uzaqdan hava
zərbələri yaxud birbaşa hərbi müdaxilələrinin aktivləşməsi ilə yadda qalıb.
Bütün bunlar yaxın gələcəkdə regionda bir sıra qlobal güclərin birbaşa yaxud dolayı yolla
iştirak edə biləcəyi yeni müharibəyə səbəb ola biləcəyini istisna etmir.
Suriyada İran yönlü Bəşər Əsəd rejiminin devrilməsi, Livanda Hizbullah və Qəzzada
Həmasın məğlubiyyəti, Yəməndə Husilərə ABŞ tərəfindən endirilən hava zərbələri İranın
müttəfiqlərini ardıcıl olaraq itirməsi sayılır.
İsrail beləcə mümkün müharibə zamanı rəsmi Tehranın hər hansı siyasi strateji müttəfiqi ilə
də müharibə aparmağa ehtiyac qalmayacaq eyni zamanda Onun ərazisinə hücum edə
biləcək hər hansı qonşu düşmən ölkə qalmayacaq.
Digər tərəfdən İsrailin bu qədər aktivləşməsinin səbəbi ABŞ - nin ardıcıl hərbi yardımlarıdır.
Real səbəb İran kimi Rusiyanın müttəfiqini regionda müttəfiqlərindən məhrum edib İsrail
vasitəsi ilə ABŞ - nin hegemonluğunu təmin etmək, neft-qaz təbii sərvətlərinə çıxış əldə
etmək və Şərqi Aralıq dənizi regionunda olan iqtisadi tranzit xətlərini ələ keçirmək beləcə
necə ki, Ukrayna vasitəsi ilə Rusiyanı Şərqi Avropadan məhrum etdilər, o cür də İranı Yaxın
Şərqdən sıxışdırıb çıxarmaqla Rusiyanı cənub-qərbi Asiya regionundan məhrum etmək.
Donald Trampın İrana göndərdiyi nüvə proqramı ilə bağlı təklifi də əslində Tehranın nüvə
silahı istehsalını dayandırmaqla İsrail üçün mane törətməsinin qarşısını almaq istəyir.
Rusiyanın Suriyanın cənubunda fəaliyyət göstərən hərbi bazalarının çoxunun 2024 cü ilin
dekabrı ləğvi, digər tərəfdən Suriyada yenidən daxili çaxnaşmalar yaratmaq istəyən
qüvvələrin fəaliyyəti onu deməyə əsas verir ki, ABŞ vaxtilə İraq və Əfqanıstana qoşun
yeritdiyi kimi Suriyaya da hərbi bazalar yaratmaqla qoşun yerləşdirmək və İsrailin şimalında
qoruyucu sədd yaratmaq istəyir.
Müəllif siyasi şərhçi İsa İsmayılov Elşad Oğlu
Tarix 25 mart 2025
