1475-ci il 6 mart tarixində dünya şöhrətli italyan heykəltəraşı, boyakar, memar və şair, renessans mədəniyyətinin ən görkəmli nümayəndələrindən biri Mikelancelo Buonarrotinin doğum günüdür (1475-1564). M.Buonarrotinin adı tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.

Tarixdə bu gün 6 mart


6 mart 1869-cu ildə Dmitri Mendeleyev kimyəvi elementlərin təsnifatını verən ilk dövri cədvəli açıqlayıb.



Çar Rusiyasının general-mayoru, Hərbiyyə naziri yanında tapşırıq generalı. “Artilleriyanın atası” generalı Əliağa Şıxlınski və General Səməd bəy Mehmandarovla çiyin-çiyinə vuruşmuş İbrahim ağa Usubov 6 mart 1872-ci ildə anadan olub.



1889-cu ilin bu günü özbək şairi, maarifçisi və ictimai xadimi Həmzə Həkimzadə Niyazi dünyaya gəlib.



1899-cu ilin bu günündə aspirin əmtəə nişanı kimi qeyd edilib.


1900-cü il 6 mart tarixində Alman mühəndis, benzin mühərrikinin yaradıcısı Qotlieb Daymler vəfat edib (1834-1900). 1886-cı il martın 8-də Q. Daymler at arabasına mühərrik qoşaraq həyat yoldaşına hədiyyə edib. Bununla da, dünyada ilk dəfə özü hərəkət edən dörd təkərli qurğu yaradılıb.




1902-ci il 6 mart tarixində İspaniyada “Real Madrid” futbol klubu yaradılıb. FIFA tərəfindən XX əsrin ən yaxşı futbol komandası elan olunan “Real Madrid” qurulduğu tarixdən etibarən heç vaxt La Liqanı tərk etməyib. Bu müddətdə 32 dəfə La Liqanın, 19 dəfə İspaniya Kral Kubokunun, 9 dəfə İspaniya Super Kubokunun, 10 dəfə UEFA Çempionlar Liqasının, 2 dəfə UEFA Kubokunun, 2 dəfə UEFA Super Kubokunun, 3 dəfə Qitələrərarası Kubokun qalibi olub, həmçinin klublararası dünya çempionu adını qazanıb. Klubun adındakı “Real” sözü ispan dilində “kral” mənasını verir. Bu ad loqosundakı kral tacı ilə birlikdə 1920-ci ildə Kral XIII Alfonso tərəfindən kluba verilib.



6 mart 1911-ci ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında Mirzə Cəlal Yusifzadənin "Fərhad və Şirin" operasının premyerası keçirilib. Opera 1910-cu ildə Mirzə Cəlal Yusifzadə və tarzən Aleksandr Oqenezaşvili tərəfindən yazılıb. Operanın librettosunda Nizami Gəncəvinin "Xosrov və Şirin" poeması əsasında çox qısa şəkildə Fərhadın macərası verilib. Tarzən Aleksandr Oqenezaşvili operanın musiqi partiturasının direksion üsulda hazırlanmasında müəyyən işlər görüb. 1911-ci il martın 6-da Mirzə Cəlal Yusifzadənin "Fərhad və Şirin" operası tamaşaçılara göstərilib.



6 mart milli və tarixi hekayələri ilə tanınan Türkiyə yazıçısı Ömər Seyfəddinin xatirə günüdür. O, 1920-ci ilin bu günü 36 yaşında dünyadan köçüb. (1884 - 1920)



1924-cü ilin 6 martından İsmət İnönü Türkiyədə ikinci hökuməti qurub.


1927-ci il 6 mart tarixində Kolumbiyalı yazıçı, jurnalist, siyasi xadim Qabriel Qarsiya Markesin doğum günü (1927-2014). “Yüz ilin tənhalığı”, “Patriarxın payızı” və digər məşhur romanların müəllifi olan yazıçı 1982-ci ildə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb.



1937-ci il 6 mart tarixində Sоvеt İttifаqı Qəhrəmаnı, ilk qаdın kоsmоnаvt Vаlеntinа Vladimirovna Tеrеşkоvа аnаdаn оlub. O, 1963-cü il iyunun 19-da “Vostok-6” gəmisi ilə 71 saat ərzində dünyanın ətrafında 48 dəfə dövrə vurub.



1946-cı ilin 6 mart tarixində İlk uğurlu yüksək sürətli elektron kompüter "Eniac" ABŞ-da istifadəyə verilib. "Eniac" 1955-ci ilə qədər elektron-rəqəmsal kompüterə gedən yolda böyük addımlardan biri kimi istifadə edilib.


1949-cu il 6 mart tarixində Türkiyədə Qadınları Müdafiə və Sosial Yardım Cəmiyyəti yaradılıb.


6 mart Azərbaycan Xalq Cümhuiyyətinin qurucusu, müsəlman Şərqində ilk respublikanın yaradıcısı dahi Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin xatirə günüdür. M.Ə.Rəsulzadə Rusiya imperiyasının Bakıda 1920-ci ilin aprel çevrilişindən - Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra həbs olunub. Azad edildikdən bir müddət sonra Moskvada işləməyə göndərilib. Oradan Finlandiyaya, sonra Türkiyəyə mühacir olaraq gedən Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 1955-ci ilin 6 mart tarixində son dəfə “Azərbaycan, Azərbaycan, Azərbaycan” deyərək gözlərini bu dünyaya əbədi yumub və Ankara Əsri Məzarlığında torpağa tapşırılıb (1884-1955).



1957-ci il 6 mart tarixində Afrikada "Qızıl Sahil" Qana adını alaraq müstəqilliyini elan edib.




1960-cı il 6 mart tarixində İsveçrədə qadınlar bələdiyyə seçkilərində iştirak hüququ əldə edib.


1961-ci il 6 mart tarixində İngiltərə kraliçası II. Elizabet Türkiyədən keçərkən Ankaraya səfər edib. Esenboğa Hava Limanında Dövlət və Hökumət Başçısı General Cemal Gürsel tərəfindən qarşılanan, II. Elizabet Gürsellə 40 dəqiqə görüşdükdən sonra Türkiyəni tərk edib.


6 mart 1964-cü ildə müsəlmanlığı qəbul etmiş Kassius Kley rəsmi olaraq Məhəmməd Əli adını aldı. Bütün zamanların ən yaxşı boksçusu kimi qəbul edilən Məhəmməd Əli karyerası boyu yalnız 5 oyun uduzub.



6 mart 1967-ci ilə İosif Stalinin qızı Svetlana Aliluyeva ABŞ-a qaçıb.


1970-ci il 6 mart tarixində 32-ci Türkiyə hökuməti Süleyman Dəmirəlin baş nazirliyi əsasında qurulub.



1974-cü il 6 mart tarixində İngiltərədə Leyboristlər Partiyası seçkilərdə qalib gəlib. Harold Wilson baş nazir olub.



6 mart 1984-cü ildə Əməkdar incəsənət xadimi nasir, dramaturq, publisist Yusif Əzimzadənin xatirə günüdür. Yusif Əzimzadə 1917-ci il fevralın 22-də Bakıda fəhlə ailəsində doğulub. Natamam orta məktəbi bitirib N.Nərimanov adına sənaye texnikumunun elektrik-mexanika şöbəsində təhsil almışdır (1930-1937). Həm də Bakı şəhər rayonlarının elektrik yarımstansiyalarında işləyib. Tələbə ikən öz şeirlərini "Ədəbiyyat qəzeti"ndə, "Gənc işçi", "Yeni yol" və "Azərbaycan gəncləri"ndə müntəzəm çap etdirib.



1995-ci ilin 6 mart tarixində Türkiyənin 1963-cü ildə imzaladığı Ankara Sazişilə başladığı Avropaya inteqrasiya prosesində daha bir addım atılıb. Avropa İttifaqı üzvü olan 15 ölkə ilə Türkiyə arasında Gömrük Birliyi Müqaviləsi imzalanıb.


1997-ci il 6 mart tarixində Pikassonun Tête de Femme adlı tablosu Londonda qalereyadan oğurlanıb. Bir həftə sonra tapılıb.


2000-ci il 6 mart tarixində Prezident Heydər Əliyev “Azərbaycan Respublikasında Dövlət qadın siyasətinin həyata keçirilməsi” haqqında Fərman imzalayıb. Fərman qadınların kişilərlə hüquq bərabərliyi, xüsusilə onların dövlət idarəçiliyi sistemində lazımi səviyyədə təmsil olunması istiqamətində atılmış mühüm addımdır.


6 mart 2015-ci ildə Bakı Olimpiya Stadionunun açılışı olub.

Просмотров: 50
Обнаружили ошибку или мёртвую ссылку?

Выделите проблемный фрагмент мышкой и нажмите CTRL+ENTER.
В появившемся окне опишите проблему и отправьте Администрации ресурса.

Şərh yaz

Kodu daxil edin:*
yenilə, əgər kod görünmürsə

Ay Media Company

Təsisçi və baş redaktor: Almaz Yaşar

Tel: (+99470) 250 22 52

[email protected]