1454-cü il 9 mart tarixində İtalyan taciri və kartoqrafı Ameriqo Vespucçi anadan olub.

Tarixdə bu gün - 9 mart


1500-cü il 9 mart tarixində məşhur səyyah Pedru Alvareşa Kabralanın başçılığı ilə 30 gəmidən ibarət Portuqaliya donanması Lissabondan Hindistan istiqamətində hərəkət edib. İspan ekspedisiya qrupu səfər zamanı Braziliya ərazisini kəşf edib.



1764-cü il 9 mart tarixində Sultan III. Mustafanın tikdirdiyi Laləli məscidi ibadət üçün açılıb.



1776-cı ilin bu günü Londonda şotland iqtisadçısı və filosofu Adam Smitin “Xalqların varlanmasının təbiəti və səbəbləri haqqında tədqiqatlar” kitabı işıq üzü gördü. Əslində bu əsərlə siyasi iqtisad elminin əsası qoyulub.



1796-cı il 9 mart tarixində Napoleon Bonapartla Jozefina evlənib.



Fransa imperatoru Napoleon Bonapartın ordularının bir-birinin ardınca məğlubiyyətə uğrayıb geri çəkildiyi bir zamanda – 1814-cü ildə 9 mart Vyana Konqresi təşkil edildi. Vyana Konqresi Avropadakı sərhədləri və qüvvələr nisbətini yenidən müəyyənləşdirməyə yönəlik qərarlar vermək üçün təşkil edilmişdi.



1814-cü ilin 9 martında Ukraynalı şair, yazıçı və rəssam Taras Şevçenko anadan olub (1814-1861). “Kor qadın”, “Muzdur qadın”, “Marina” və s. poemalarında, “Taras gecəsi” (1838) tarixi poemasında milli azadlıq mübarizəsini tərənnüm edib. Rəssam kimi də tanınan T.Şevçenkonun Bakının Azadlıq prospektində abidəsi ucaldılıb.



1842-ci il 9 mart tarixində Milanda Cüzeppe Verdinin üçüncü operası olan "Nabukko"nun premyerası olub.




1862-ci il 9 mart tarixində Amerikada vətəndaş müharibəsi zamanı “The USS Monitor” və “CSS Virginia” gəmiləri arasında baş verən döyüş tarixə ilk zirehli gəmilər döyüşü kimi düşüb.



1880-ci il 9 mart tarixində Azərbaycan aktyoru Əhməd Qəmərlinski anadan olub.


9 mart 1893-cü ildə görkəmli aktyor, rejissor, Xalq artisti Abbas Mirzə Şərifzadə (1893 – 1938) anadan olub. Azərbaycan milli teatr tarixində müstəsna xidmətlər göstərib, dram və opera tamaşalarına quruluş verib. “Bismillah” (1925), “Hacı Qara” (1929) filmlərinin rejissoru olub. 1938-ci ildə repressiya olunub və güllələnib.



1908-ci il 9 mart tarixində İtaliyanın FC Internazionale Milano futbol klubu yaradılıb.



Azərbaycanın tanınmış rəssamı Kamil Xanlarov 1915-ci ilin 9 martında Bakıda dünyaya gəlib. Əsərləri əsasən tarixi mövzulara həsr edilib. “Məzdək edam qabağı”, “Tovuzda üsyan”, “Cavanşir işğalçılara qarşı vuruşmada”, “Rusiya elçiləri Fətəli xanın yanında” və sair tabloları Azərbaycan rəssamlıq sənətinin ən yaxşı nümunələridir. (1915-1996)



1918-ci il 9 mart tarixində Rusiyanın paytaxtı Petroqraddan Moskvaya köçürülüb.



1923-cü il 9 mart tarixində Sovet lideri Lenin insult nəticəsində danışma qabiliyyətini itirib.


1929-cu il 9 mart tarixində İstanbulda “Mətbəə məktəbi” açılıb.


1934-cü il 9 martında dünyada ilk dəfə 1961-ci il aprelin 12-də orbitə çıxan sovet kosmonavtı Yuri Qaqarin anadan olub (1934-1968). O, “Vostok” kosmik gəmisində 1 saat 48 dəqiqə ərzində Yer kürəsi ətrafında dövr edib. Bu uçuş kosmosun öyrənilməsində yeni era açıb.



1935-ci ilin 9 martında Almaniya dövlətinin başçısı Adolf Hitler yeni hava qüvvələri yaradacağını açıqlayıb.


9 mart 1952-ci ildə Əməkdar incəsənət xadimi, aktyor, rejissor Əhməd Qəmərli (1880-1952) vəfat edib. Bakı Azad Tənqid-Təbliğ Teatrında çalışıb. “İsmət” (1934), “Almaz” (1936) və s. filmlərdə çəkilib. Kiçik pyeslər yazıb.



Cənubi Kiprin başçısı, arxiyepiskop Makarios 1956-cı ilin bu günü İngiltərə tərəfindən Seyşel adalarına sürgün olunub.



1956-cıil 9 mart tarixində Tbilisidə Xruşşovun destalinizasiya siyasətinə qarşı keçirilən nümayişin yatırılmasında 150-dən artıq nümayişçi öldürüldü.


1957-ci il 9 mart tarixində Türkiyə ordusunun ilk qadın həkim zabiti olan Səma Aran leytenant rütbəsi ilə işə başlayıb.


1964-cü il martın 9-da Amerikanın Miçiqan ştatının Dirborn şəhərindəki avtomobil zavodunun konveyrindən ilk “Ford Mustang” maşını çıxıb. 4 yerli qapılı bu maşın 20-ci yüzilliyin ən uğurlu avtomobilləri siyahısına daxil edilib. İki il ərzində milyondan çox “Ford Mustang” maşını satılıb. Belə uğurlu satışın səbəbi maşının nisbətən ucuz və yüksək keyfiyyətli olması idi.



9 mart 1983-cü ildə Türkiyənin Serbiya üzrə səfiri Qalib Balkar iki təcavüzkar tərəfindən yaralanıb və iki gün sonra dünyasını dəyişib. Hücumu Erməni Soyqırımı Ədalət Komandanlığı və ASALA təşkilatı öz üzərlərinə götürüblər.


1990-cı il 9 mart tarixində Berlində Almaniya Federativ Respublikası ilə Almaniya Demokratik Respublikasının birləşdirilməsinə dair danışıqlar başlayıb.



1992-ci il 9 mart tarixində Türkiyə döyüş təyyarələri Şimali İraqda PKK-nın iki düşərgəsini bombalayıb.


2003-cü il 9 mart tarixində AK Partiya sədri Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türkiyə Böyük Millət Məclisinə daxil olub.


2007-ci il 9 mart tarixində Azərbaycan və türk diaspor təşkilatları rəhbərlərinin Bakıda birinci forumu keçirilib. Forumda 48 ölkədən ümumilikdə 500-dən çox nümayəndə iştirak edib.


2011-ci il 9 mart tarixində Azərbaycan opera müğənnisi Sona Aslanova vəfat edib.



2015-ci il 9 mart tarixində Azərbaycan memarı Şamil Fətullayev vəfat edib.



2015-ci il 9 mart tarixində paytaxtın Biləcəri qəsəbəsində Bakı Atıcılıq Mərkəzi istifadəyə verilib. “Bakı-2015” birinci Avropa Oyunlarında atıcılıq yarışları bu arenada yüksək səviyyədə keçirilib.


Просмотров: 48
Обнаружили ошибку или мёртвую ссылку?

Выделите проблемный фрагмент мышкой и нажмите CTRL+ENTER.
В появившемся окне опишите проблему и отправьте Администрации ресурса.

Şərh yaz

Kodu daxil edin:*
yenilə, əgər kod görünmürsə

Ay Media Company

Təsisçi və baş redaktor: Almaz Yaşar

Tel: (+99470) 250 22 52

[email protected]